What’s in a name

“Ik ben Lau Van Herck, want mijn zus heet Josefien Van Herck.”

Totaal onverwacht werden we wakker geschud. Ik moest even slikken, het laten bezinken. Uit het niets werden we met onze neus op het feit gedrukt dat we in een  volgende fase zijn aanbeland. Dat onze kleinste man zonder het te weten een hele grote stap had gezet.

Het zat er nochtans aan te komen. Hij wordt ouder – vijf bijna – en zijn wereld wordt groter. Hij ervaart de dingen en mensen rondom hem, zijn leefwereld als vanzelfsprekend terwijl het dat allesbehalve is.

“Ik ben Lau Van Herck”

Een schijnbaar onschuldig zinnetje, maar voor ons een teken dat hij besef krijgt van zijn eigen identiteit. Hét teken dat we binnenkort heel wat uit te leggen hebben.

Tot nu was hij dus gewoon Lau, meer niet. Door de complexe omstandigheden bij zijn geboorte kreeg hij de naam van een man die geen enkele band met hem had en samen met de moeder al snel uit zijn leven verdween. We zijn die familienaam dan ook altijd bewust een beetje uit de weg gegaan. Zijn ‘echte’ papa is er al lang mee bezig om de naam te veranderen, maar dit is niet zo simpel en vraagt tijd. Tijd die we nu plots niet meer lijken te hebben.

Iedereen heeft een naam. We staan niet stil bij het belang van onze naam, die hoort en past bij ons. Die bepaalt wie jij bent, voor jezelf maar ook voor anderen. Je familienaam vertelt je waar je vandaan komt, waar je wortels liggen, bij wie je hoort. Wat doet het met een kind als hij beseft dat zijn afkomst en de familie die hij als de zijne beschouwt niet dezelfde zijn? Dat zijn wortels niet bij ons liggen en dat de familienaam die hij – voorlopig nog – draagt niet staat voor wie hij is?

Er zullen heel wat vragen komen en we moeten samen met hem de ingewikkelde knoop ontwarren. Dat hij niet zoals zijn broer en twee zussen uit mijn buik geboren is, dat weet hij ondertussen wel. Dat er twee papa’s zijn, daar heeft hij vrede mee. Waarom dit zo is en welke onbekenden nog mee deel uitmaken van zijn roots, dat is niet zo’n mooi verhaal waarvoor we hem liefst zo lang mogelijk wilden en konden beschermen. Tot nu …

Nog minder dan in het gewone leven, heb je in de pleegzorgwereld niet alles in de hand. De jeugdrechter, consulenten, begeleiders, ouders en de kinderen zelf houden je regelmatig met de voetjes op de grond. Dat maakt het er zeker niet makkelijker op en soms is het ronduit vervelend, maar al bij al maakt het ons leven vooral boeiend en uitdagend.

Ook hier komen we wel weer uit. We kunnen niet meer doen dan er voor hem zijn als dat nodig is en ervoor zorgen dat hij zich deel van ons gezin voelt en blijft voelen.

Hoe ons ventje ook heet, hij hoort bij ons.

 

 

 

Column #4: Daar gaat hij

Het is vrijdag, het is weer zover. Zijn valiesje is gepakt, zijn favoriete verhaaltje voor het slapengaan en zijn lievelingsknuffel erin. Ons ventje staat proper gewassen en gestreken klaar voor ‘het bezoek’.

Om de twee weken gaat Lau logeren bij zijn echte papa. Hij vindt het niet altijd even leuk. Hetdaarmee bedoel ik dan het afscheid nemen en het niet bij ons kunnen blijven. Dat valt hem soms een beetje zwaar, maar zijn papa vindt hij wél leuk. Dat merken we aan zijn enthousiasme wanneer papa Chel voor de deur staat.

Hij begrijpt nog niet hoe het allemaal in elkaar zit, hij heeft er zelfs geen besef van dat wij zijn echte ouders niet zijn. Hij heeft gewoon twee papa’s en met de regelmaat van de klok gaat hij bij papa Chel slapen. Wanneer hij echt geen zin heeft, vraagt hij wel eens waarom.

Waarom moet ik gaan? Waarom kan ik niet bij jou blijven, mama?

Mijn hart breekt in honderdduizend stukjes. Het liefst van al zou ik dan zeggen dat hij bij mij mag blijven. Hij moest eens weten hoe graag mama dat zelf ook wil. Maar het is en blijft Pleegzorg, dus negeer ik de krop in mijn keel en probeer een antwoord op kindermaat te geven.

Papa Chel houdt van jou, net zoals mama en papa. Hij heeft je heel erg gemist. Hij is óók jouw papa. Hij wil je heel graag zien en bij jou zijn.

Hij lijkt het wel te snappen en wanneer hij beseft dat hij de volgende dag alweer thuis zal zijn, vertrekt hij meestal met de glimlach. Ook bij mij wordt de knop verrassend makkelijk omgedraaid zodra hij de deur uit is. Ik weet dat er goed voor hem gezorgd wordt en dat hij graag gezien wordt. Die geruststellende gedachte maakt dat ook ik kan genieten van de tijd zonder hem. Hij durft mij nogal opeisen en wijkt niet vaak van mijn zijde. Dat kan al eens vermoeiend zijn.

Net zoals de meeste vierjarigen is hij erg aanwezig en drukt hij stevig zijn stempel op ons gezin. Zijn afwezigheid is soms een welgekomen moment van rust voor iedereen. Hij wordt gemist en we zijn altijd weer blij wanneer hij terug thuis is, maar we profiteren ook van de tijd zonder hem. Er zijn activiteiten genoeg die minder evident zijn met een vinnige kleuter: een stevige wandeling, shoppen, op restaurant, naar de bioscoop, een museumbezoek …

We kunnen er niet onderuit, dus maken we er maar beter het beste van.

Deze laatste zin  lijkt hoe langer hoe meer ons gezinsmotto te zijn. Een positieve ingesteldheid, een draai kunnen geven aan de dingen zodat het onvermijdelijke niet persé een tegenvaller hoeft te zijn. Het is een belangrijke boodschap die we graag meegeven aan onze kinderen én aan kandidaat-pleegouders. Deze gedachtengang zal het hele avontuur en bij uitbreiding het leven een pak aangenamer en mooier maken.

 

Engagement op kindermaat

Een staking hier, een demonstratie daar. Altijd, overal en over alles klinkt protest. Werknemers leggen het werk neer, leerlingen hun boeken. Het klimaat, het onderwijs, gele hesjes, zware beroepen, kerncentrales, … Ik denk er het mijne van, voel verontwaardiging, knik begrijpend, maar verder dan dat ga ik niet. Op straat komen, samen met duizenden gelijkgestemden, schrikt me af. Geen haar op mijn kop dat eraan denkt om me met mijn kroost midden in het strijdgewoel te begeven.

De maatschappelijke issues vliegen ons rond de oren. Als ik mijn stem wil laten horen voor elk thema dat me raakt, komt er van werken, het huishouden en opvoeden niet veel meer in huis.Toch wil ik mijn kinderen een gezonde dosis maatschappijkritiek en sociaal engagement bijbrengen. Zelfs wat de grote wereldproblemen betreft, leven we in een overvloedige samenleving. Als we ook op dat vlak bijna kunnen spreken van keuzestress, is het mijns inziens ver gekomen. Maar bon, we kunnen niet achterblijven.

Dankzij een vriendin was de beslissing snel gemaakt: de Eneco Clean Beach Cup, Sociaal engagement op kindermaat wat mij betreft. De enige keuze die ons nu nog restte, was welk strand we onder handen gingen nemen. Westende dus.

Het werd een topdag. De zon scheen, de wind bleef liggen. De kinderen kregen supercoole, handige grijpers. Kwestie van hen te motiveren. Zonder het zelf te beseffen legden ze toch een indrukwekkende afstand af, zoekend naar afval. Steeds fanatieker, want het is verslavend. De vuilniszak die we kregen raakte snel behoorlijk vol.

Tussendoor werd er gespeeld in de duinen , pootje gebaad, gepicknickt en genoten. Het geeft enorm veel voldoening als moeder je kinderen gemotiveerd te zien voor de goede zaak, voor het milieu.

We zijn zee-mensen. Wanneer we op vakantie gaan, willen we de zee elke dag kunnen ruiken, voelen en zien. Het was voor onze kinderen dus geen ‘ver van hun bed show’. Ze hebben met hun eigen ogen kunnen zien hoe hun zomers speelterrein eraan toe is. Het heeft hen echt wel wakker geschud. Dat die wake-up call er komt door zo’n leuke activiteit maakt het plaatje compleet.

 

 

 

Ik kan mezelf soms niet besturen

We botsten opnieuw tegen een muur aan met ons Jefke. Hij is vurig, temperamentvol, licht ontvlambaar … dat wisten we al, maar de laatste tijd was er geen land meer mee te bezeilen. Zijn uitbarstingen werden frequenter, groter en groter. Zijn slechte humeur bepaalde de sfeer in huis, hij nam te veel plaats in binnen ons gezin.

Het werd tijd om toe te geven dat het misliep thuis. Dat het vierkant draaide. Geloof mij, het is ongelooflijk moeilijk dit ook echt uit te spreken, maar het vat is af. Als moeder ben ik leeg.

Al weken nu is de rust ver zoek. Elke dag opnieuw gaan we de strijd aan. Kamer opruimen, aan tafel komen, extra oefenen voor school, gedaan met tv-kijken, een fatsoenlijke broek aandoen ipv die joggingbroek,  … Ga zo maar door. Werkelijk alles is een strijd. Voor de kleinste vraag, voor elke -zelfs positief bedoelde – opmerking krijgen we een explosie van verontwaardiging, een eruptie van verbale agressie.

Het lukt me altijd vrij goed dit gedrag een tijdje te negeren, maar wanneer dit te langvulkaan blijft duren bereik ook ik wel eens mijn kookpunt en barst ik uit als een vulkaan die jarenlang geslapen heeft, met alle gevolgen vandien. Dan word ik te boos en flap ik er dingen uit waar ik later spijt van krijg. Het is sterker dan mezelf.

Op de duur zijn we in die oh zo bekende vicieuze cirkel beland van boos worden, roepen en terug roepen, hard roepen en harder roepen. Alsof niemand in ons gezin nog iets op een rustige, vriendelijke manier kon zeggen. Iedereen leek constant kwaad. Alsof we  elkaar niet meer leuk vonden. We waren weer dat gezin dat ik niet wil zijn, ik was weer de moeder die ik niet wil zijn.

Als ook de oudste duidelijk maakt dat ze het thuis niet meer tof vindt, dan moet je als moeder aan de alarmbel trekken en de dingen proberen te veranderen. We zijn met z’n allen rond de tafel gaan zitten. Iedereen mocht het zijne zeggen, iedereen moest luisteren, elkeen gaf zijn fouten toe, beloofde beterschap en zocht mee naar oplossingen.

Het was hartverwarmend om te zien hoe Marie weer het heft in handen nam en een taakverdeling opstelde. Het was ontroerend om te merken hoe zelfbewust Josefien is, zich weinig aantrekt van wat anderen denken, maar toch heel veel aandacht heeft voor de gevoelens van de mensen rondom haar. Het was hoopgevend om te zien hoe Jef na een moment van verzet toch probeerde deel te nemen aan het gesprek en op zijn manier toegaf dat hij inderdaad te ver was gegaan. En de kleinste … die was blij dat hij ongestoord en veel te lang tv kon kijken.

’s Avonds in bed keek Jef me met zijn grote ogen aan, ik zag de tranen terwijl hij snikkend zei: ‘Ik kan mezelf soms niet besturen. Ik wil niet boos zijn, maar ik word het toch. Vanbinnen ben ik eigenlijk niet boos, maar ik doe wel boos. Weet jij waarom, mama? Ik wil zo niet zijn.’

Daar sta je dan als mama, totaal machteloos. Hij is ondertussen oud genoeg om zelf na te denken over zijn gedrag en over hoe hij dat kan veranderen. Dat heb ik hem gezegd. En dat we hulp kunnen zoeken als hij er zelf niet uit geraakt. Dat we er voor hem zijn en hem graag zien, óók wanneer hij boos is. Dan hebben we zachtjes samen gehuild en  oprecht sorry tegen elkaar gezegd. We knuffelden lang, alsof we de verloren tijd van de voorbije moeilijke weken wilden inhalen.

49864418_583960268751690_7863445907583270912_o
Bron afbeelding: Mama Magie

 

 

 

 

Dagelijkse sleur

2019 is alweer twee weken oud. Voorafgegaan door twee weken feest waarbij twee kilootjes gewonnen werden. Iets zegt mij dat ik die luttele twee kilo’s niet in twee weken weer ga kwijtspelen. Dit geheel terzijde.

De vakantie was leuk. Gezellig. Cosy. Feestelijk. Anders dan anders, met minder verplichtingen wat het allemaal een beetje makkelijker te verteren maakte, letterlijk en figuurlijk. Het was leuk omdat manlief het grootste deel van de twee weken ook thuis was. Thuis, bij mij, bij de kinderen. Vakantie met hem en vakantie zonder hem … een wereld van verschil. Zonder hem is voor mij als moeder niet altijd vakantie, integendeel.

Vakantie mét hem is altijd even helemaal weg uit de dagelijkse sleur. Dat is ongelooflijk leuk en hoe kort ook, altijd het moment om zelf even op adem te komen en bij te tanken.

Na anderhalve week samen thuis, af en toe een feestje afgewisseld met een gezinsuitstapje, doet het pijn om weer in de realiteit te stappen. Niet meer allemaal constant samen, opnieuw vroeg opstaan, weer naar school, terug aan het werk. Het is even aanpassen voor iedereen, maar we pikken de routine verrassend snel op. We komen al gauw tot het besluit dat dagelijkse sleur zo slecht niet is.

Het verplicht ons meer aandacht te geven aan onze zwakke plek: structuur. Ik ben nogal chaotisch van aard. Met mijn man is het zo mogelijk nog erger gesteld. Het is dus bijna onvermijdelijk dat onze kinderen deze minder positieve eigenschap ook in zich hebben. We weten dat, maar liggen er niet van wakker. Zolang we zo goed als overal en altijd op tijd zijn, kunnen we er zelf mee leven. Al onderneem ik af en toe een poging om wat structuur op te dringen, maar door mijn eigen laksheid sterft elke maatregel steevast een stille dood.

Structuur, routine, regelmaat … als groot gezin hebben we dit nodig om het hoofd te bieden aan het hoge tempo en alle verplichtingen die onze hedendaagse maatschappij met zich meebrengt.

Na twee heerlijke, ontspannen weken is de dagelijkse sleur een welgekomen verademing. Opstaan, aankleden, ontbijten, tanden poetsen, vertrekken naar school, thuiskomen van school, huiswerk maken, eten, vertrekken naar de hobby’s, weer thuis komen, nog iets eten, ‘Thuis’ kijken, wassen en pyjama aan, bed in.

Zo waar, merk ik daar enige structuur in ons gezinsleven?

 

Column Kleurrijk #4: Gene van ons

“Hoe jouw naam?”

Onbevreesd en zelfzeker stapt hij op iemand af en stelt oprecht geïnteresseerd de vraag. Mensen lijken altijd eventjes verrast wanneer een klein ventje allesbehalve verlegen iets van hen te weten wil komen.

“Ik ben Lauwjens” , volgt er dan meestal nog met een ontwapenende glimlach op zijn gezichtje.

Mijn man en ik kijken dan even naar elkaar en knikken begrijpend, want we weten wat de ander denkt: “Het is toch echt gene van ons …”

Zelf waren we als kind en puber eerder verlegen en terughoudend. Onze andere drie kinderen erfden deze eigenschap van ons. De oudste dochter was als kind zelfs extreem verlegen en we hebben er heel bewust en lang aan gewerkt om die timiditeit te overwinnen. Met succes, al zal ze nooit een tafelspringer worden. De andere twee hadden hier iets minder last van, maar waren toch ook eerder verlegen te noemen. Iets waar onze jongste absoluut geen problemen mee heeft.

In de wachtkamer bij de logopedist  laat hij zonder twijfelen zijn geschaafde elleboog zien aan een wachtende mama en begint honderduit te vertellen wat hem op school overkomen is. Dit zouden onze andere drie nooit gedaan hebben.

Iemand vroeg me onlangs hoe wij het hele ‘nature nurture* – concept’ ervaren. Een goeie vraag die me aan het denken zette.

Er zijn veel details waardoor we met de neus op het feit gedrukt worden dat hij gene van ons is, maar het is vaak moeilijk om er de vinger op te leggen.

Anderzijds zijn er ook veel gelijkenissen met onze kinderen. Hij is een even grote waterrat als de anderen, maar dat komt dan weer omdat we veel zwemmen. Hij is even zot van auto’s als onze oudste zoon destijds, maar dat is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat mijn man carrossier is. Hij is een even grote – misschien zelfs grotere – knuffelbeer, daar heb ik zelf met veel plezier voor gezorgd. Hij brengt ons aan het lachten met dezelfde oneliners  als zijn broer en zussen, maar het komt op een zoveel grappigere en schattigere manier uit zijn mond omdat hij nog zo klein is. Hij heeft een even sterke wil als zijn jongste zus en is even koppig als zijn broer.

Ik maak me wel eens zorgen als ik aan zijn biologische moeder denk, aan de problemen waarmee zij te kampen heeft. Het soort problemen dat vaak genetisch bepaald wordt. Het soort problemen waarvan iedere ouder vurig hoopt dat zijn kind er nooit mee te maken krijgt. Dan hoop ik dat de opvoeding die wij hem geven sterker zal doorwegen dan zijn genen. Dat we hem weerbaar en emotioneel sterk genoeg kunnen maken zodat hij de eventuele spoken in zijn hoofd zelf de baas kan.

Hoe ouder hij wordt, hoe kleiner onze invloed zal zijn en hoe zwaarder zijn aanleg zal wegen. Het boezemt ons angst in voor de toekomst, das waar, maar het motiveert ons daarentegen nog meer om onze kinderen een warm nest te geven, een veilige thuis waar ze terecht kunnen met hun zorgen en problemen. We proberen bewust te werken aan een goede band met onze kinderen zodat ze zonder bang te zijn bepaalde dingen aan ons kunnen vertellen. Vooral die dingen die we misschien liever niet hadden geweten …

*Het nature-nurture-debat (aanleg-opvoeding-debat) is de discussie omtrent de oorsprong van de eigenschappen van een individu. In deze discussie bestaan meerdere standpunten, die variëren tussen twee extremen:
  • Nature: alle eigenschappen van het individu zijn bepaald door aanleg, bijvoorbeeld het genetisch materiaal.
  • Nurture: alle eigenschappen van het individu zijn bepaald door opvoeding, voornamelijk door de leefomgeving.

Haat en nijd

Het lijkt alsof ik ging slapen en wakker werd in een andere wereld. Een wereld vol haat, vol nijd.

Een wereld vol mensen die de behoefte voelen hun ongenoegen te uiten, hun ongenoegen ten opzichte van … nou ja, alles.

Het lijkt alsof van de ene op de andere dag het leven hier in ons kleine Vlaanderen heel slecht is, alsof we niets hebben. Alsof we moeten vechten voor het kleine beetje dat van ons is.

Alsof we allemaal bang zijn, doodsbang voor … nou ja, voor alles. Voor een lange rij bibberende mensen in Brussel, voor iets dat te maken heeft met Marrakesh, maar geen mens weet er het fijne van.

Ik ging slapen en stond op. Ik at een boterham met kaas en keek op Facebook. Het leek alsof ik was wakker geworden in een andere wereld, een wereld vol haat en nijd. Zonder respect, zonder medeleven, zonder gezond verstand.

Mensen posten en delen dingen. Mensen die ik ken, goed ken. Dingen die thuishoren in een wereld waar ik liever niets mee te maken heb, waarin ik mijn kinderen liever niet groot breng.

Ik kruip dus maar weer in bed en misschien, heel misschien word ik morgen wakker in een andere wereld met een klein beetje meer liefde, respect, empathie en mededogen. Een wereld waarin iedereen beseft hoezeer wij hier met ons gat in de boter zijn gevallen. Hoe mooi het leven kan zijn.